Mas ku dòbel di e studiantenan di Kòrsou ta na Hulanda
Aproksimadamente 4.517 studiante prosedente di Kòrsou ta hasiendo nan estudio superior - sea un estudio profeshonal of universitario - na Hulanda. Di e otro un banda, solamente 2.104 ta studiando na University of Curaçao mr. dr. Moises Frumencio da Costa Gomez (UoC, antes UNA).*
Den e lastu dékada, tur aña mas o menos 400 studiante a bai studia na Hulanda - si konta SSC i DUO (antes: IBG) huntu. Esaki ya pa basta tempu ta konosí. E aña aki 311 lo bai ku SSC [1], mientrastantu esnan ku ta bai via di DUO no ta konosí. E bekadonan - predominantemente entre 17-21 aña - ta bai laga nan pais pa nan edukashon superior na Hulanda. Ku nan ta bai sigi ku nan estudio ta algu hopi bon pa nan mes i pa desaroyo di nan pais. Tur aña hendenan prominente den nos komunidat ta duna un spich i kòrda e studiantenan pa bini bèk despues di nan estudio.
Pero problema ta ku e studiantenan no ta bin bèk Kòrsou ora nan kaba ku nan estudio. Segun organisashon di hobennan profeshonal - Kiva Curaçao - menos di 10 porshento ta regresá nan pais bèk ora ku nan kaba [2]. E situashon a krea un fuga di seleber (Brain Drain).
No ta un sekreto ku konosementu ta e motor tras di inovashon i desaroyo ékonomiko [3], esei ta hasi e situashon aun mas alarmante. Si Kòrsou no tin e kapasidat pa kultivá konosementu riba e isla mes òf si Kòrsou no por atrahé talento hoben na e isla, nunka Kòrsou lo no por logra desaroyo sostenibel i un ekonomia duradero.
Na plaka chikí: konosementu ta trese inovashon, inovashon ta halsa kalidat di bida, trese mas kupo di trabou, atrahé mas talento, ku ta kontribí na mas konosementu ku ta laga ekonomia sigi desaroyá.
Ta obvio ku gobièrnunan a faya, pero no por tira tur falta riba gobièrnu so, komo ku tur hende tin e poder den nan mes man pa trese kambio.Último añanan tabatin varios initiativa pa ataká e problema. Mayoria di initiativanan a bini via di studiantenan mes òf for di asosashonnan di studiante na Hulanda, p.e., Passaat Recruitment Days, Flinx, Kiva Curaçao. Kennis voor Curaçao tambe ta un dje organisashonnan ku ta yuda e studiante haña un stage of trabou na Kòrsou.
Aktualmente, mas ku dòbel di e studiantenan di Kòrsou ta hasiendo nan estudio superior na Hulanda. Aunke manera bo por wak den e diagram, e kanidat di studiante ku ta hasi nan estudio na UNA tambe a krese durante e lastu añanan.
Ta un problema grandi i difisil, pero un kos ku mester ataká awor i no warda te ora baka hoga na pos.
Ideanan pa ataká e problema
1. SSC pa bai i SSC pa bin bèk
Mesun kos ku SSC ta yuda i guia e studiante pa bai Hulanda, SSC mester bin ku un programa ku ta yuda e studiantenan pa bin bek fo’i ora ku nan ta den nan ultimo aña. E proseso di guia e studiante no mester ta den e promé aña ku e studiante yega hulanda so, si no den tur e kuater pa ocho aña ku e studiantenan ta dura pa kaba nan estudio.
2. Wèbsait pa buska trabou
Flinx i Kennis voor Curacao tin e posiblidat pa buta vakatura. Pero te ahinda e servisionan ta limitá. Sierto empresa so nan ta traha ku ne of tin representashon di sierto sektor so. Mester bin un mega websait kaminda tur sektor ta representá i tambe e sistema mester ta fasil pa un empresa buta nan vakatura.
Apesar di esei, mester yuda e studiante ku ta buskando un trabou pa imigrá na Kòrsou. Kosnan manera kurso pa imigrashon, yudansa ku mudamentu, yudansa ku inskripshon na kranshi, yudansa pa haña un kas of apartamentu. Ku ta hiba nos riba punto tres.
3. “Starterswoning”
Si Kòrsou ke atrahé e hoben profeshonal mester hasi e manera pa nan haña un kas òf apartamento mas fasil i atraktivo. Un manera ku por hasi esei ta riba e tererno fiskal. Kambia e leinan di impuesto di un manera ku ta hasi esei mas favorabel pa un hoben profeshonal ku ke muda bin Kòrsou.
4. Inkubador di empresa (business incubator)
Tin hopi yu’i Kòrsou ku e spiritu emprenedor, nan tin yen idea pa yen negoshi ku nan ke lanta na Kòrsou. Apesar ku ta difisil pa nan muda bèk na e isla, no tin un ambiente favorabel pa nan lanta un negoshi. Un inkubador di empresa lo por yuda e hoben profeshonal ku ke lanta su mes negoshi para riba su pia. Yudando e hoben profeshonal ku ke lanta un negoshi ku por ehempel; sèn, strategia di negoshi, netwèrk di kontakto, maneho, etc. E empresa chikinan aki lo krea mas kupo di trabou, lo trese inovashon i desaroyá e ekonomia.
Tin un kantidat grandi di emprenedor yu’i Kòrsou na hulanda.
5. University of Curaçao
Por skibi henter un buki tokante di varios solushon pa UoC ku lo por alivia e fuga di seleber i tambe halsa e kalidat di e universidat. UoC ta bayendo den e bon kaminda, pero tin hopi kos ku por drecha. P’esei mi ta laga esaki pa abo, e lesado, manda bo sugerensianan of ideanan.
Asina tin yen otro manera kreativo ku por ataká e problema di fuga di seleber.
Manda bo sugerensia na thinkcuracao at gmail punto com òf laga un komentario atras! Tambe bo por follow @thinkcuracao riba Twitter.
*Kálkulo di data
Na promé luga, e kalkulashon ta un aproksimashon i e ta basá riba estadístikanan públiko obtenibel riba internèt. Na di dos luga, e resultadonan no a bin for di un estudio sientífiko.
A saka datosnan di studiantenan di Antias i Aruba for di e wèbsait di CBS hulandes. Esnan di UNA a bini for di e wèbsait di UNA. Esnan di Studiantenan di Kòrsou a bin for di un kalkulashon kaminda a kue populashon di Antias, Kòrsou, i Aruba for di 2000-2008 (CBS Kòrsou i Aruba). Kue un averahe di e populashon di Antias i Aruba pa tur e añanan entre 2000-2008 i hasi mesun kos pa e populashon di Kòrsou. Despues dividí e averahe di Kòrsou entre e averahe di Antias i Aruba. Ora bo tin e resultado di averahe ei bo ta multipliké ku e datosnan di studiante di Antias i Aruba na Hulanda entre 2000-2008 i asina ei bo ta saka e aproksimashon di e kantidat di studiante desendiente di Kòrsou ku tin na hulanda.
Mester bisa ku no a tene konsiderashon ku e studiantenan di promé i di dos generashon na Hulanda. Tambe a wak solamente studiantenan di edukashon superior i solamente di UNA.
No por derivá niun derechi for di e datosnan saka for di e kalkulashonnan.
[1] La Prensa Curaçao, “Awe firmamentu di kontrakt a kuminsá: 311 Bekado pendiente pa bai Ulanda den dos buelo”, 5 di yüli 2011
[2] Kiva Curaçao, “Kiva - One Voice, One Curaçao”, april 2011
[3] ECLAC, 2010b, “Knowledge Management for Development: Towards a practical approach for the Caribbean” (LC/CAR/L.234/Rev.1), Port of Spain (2010)
No lubida i tira un bista riba kiko e organisashonnan pa studiante manera Kiva Curacao, Passaat, Flinx i Kennis voor Curacao ta hasiendo. Pasó si nos ke pa Kòrsou bai dilanti, union ta hasi forsa!
Links
http://kivacuracao.com
http://passaat.com
http://flinx.biz
http://kennisvoorcuracao.com